Ubuntu là gì? So với Windows khác ở đâu và khi nào nên dùng?

Khi nhắc đến hệ điều hành máy tính, đa số chúng ta nghĩ ngay đến Windows hoặc macOS. Thế nhưng vẫn có một cộng đồng đông đảo, đặc biệt là dân kỹ thuật và lập trình, gắn bó bền bỉ với một cái tên khác: Ubuntu. Nếu bạn từng nghe qua và tò mò Ubuntu thật ra là gì, nó hơn kém Windows ở những điểm nào, và liệu có đáng để bạn thử hay không, bài viết này sẽ giúp bạn hình dung rõ ràng.

Ubuntu là gì?

Ubuntu là một hệ điều hành dành cho máy tính, được xây dựng trên nền tảng Linux và nhánh Debian GNU. Ra mắt lần đầu vào năm 2004, Ubuntu nhanh chóng vươn lên trở thành bản phân phối Linux được ưa chuộng bậc nhất, có thời điểm chiếm tới khoảng một phần ba số máy tính cài đặt các phiên bản tùy biến từ Linux. Đứng sau và bảo trợ cho hành trình phát triển ấy là công ty Canonical, đơn vị giúp Ubuntu liên tục được cập nhật và hoàn thiện qua từng năm.

Một điều bạn nên nắm khi tìm hiểu Ubuntu là hệ điều hành này có vài nhánh phiên bản khác nhau: bản thường, bản hỗ trợ dài hạn (gọi tắt là LTS) và một số dự án chuyên biệt. Với người dùng phổ thông, bản LTS thường là lựa chọn an tâm nhất, bởi nó được hỗ trợ và cập nhật trong nhiều năm, giúp máy chạy ổn định lâu dài mà không phải nâng cấp liên tục.

Những điểm đáng chú ý ở Ubuntu

Kế thừa trọn vẹn sức mạnh của Linux

Sinh ra từ Linux, Ubuntu thừa hưởng gần như toàn bộ ưu thế của “người cha” này: khả năng tùy chỉnh sâu, tốc độ vận hành mượt mà và đặc biệt là độ an toàn cao trước mã độc cũng như virus. Đây cũng là lý do nhiều người làm việc trong lĩnh vực công nghệ tin tưởng giao phó công việc hằng ngày cho Ubuntu.

Cho phép dùng thử trước khi cài đặt thật

Trước khi quyết định cài Ubuntu lên máy, bạn hoàn toàn có thể chạy thử hệ điều hành này ngay từ một thiết bị khởi động, để xem máy của mình có tương thích và vận hành ổn không. Nếu thấy ưng ý, việc cài đặt sẽ diễn ra gọn gàng. Người đang dùng Windows cũng có thể chia ổ đĩa để cài song song hai hệ điều hành, và khi không còn nhu cầu thì việc gỡ bỏ cũng khá nhẹ nhàng.

Giao diện hướng đến sự gọn gàng

Ubuntu chăm chút cho giao diện theo hướng tận dụng tối đa không gian màn hình, đồng thời giữ trải nghiệm thân thiện nhất có thể. Cách bố trí này giúp bạn thao tác thoáng đãng, tập trung vào công việc thay vì bị rối bởi quá nhiều chi tiết.

Kho ứng dụng sẵn sàng ngay từ đầu

Một điểm cộng dễ thấy là Ubuntu cài sẵn nhiều phần mềm mã nguồn mở phục vụ nhu cầu cơ bản: trình duyệt web, bộ ứng dụng văn phòng, công cụ tải tệp… Bên cạnh đó còn có một kho ứng dụng riêng để bạn tự do tìm và cài thêm những phần mềm miễn phí mình cần, không phải tốn chi phí bản quyền.

Ubuntu và Windows khác nhau ở đâu?

Để dễ hình dung, bạn có thể tham khảo bảng so sánh nhanh dưới đây:

Tiêu chí	Ubuntu	Windows
Yêu cầu cấu hình	Nhẹ nhàng, chạy tốt cả trên máy cấu hình khiêm tốn	Đòi hỏi cấu hình cao hơn
Giao diện sử dụng	Cần chút kiến thức công nghệ, đôi khi thao tác bằng dòng lệnh	Trực quan, dễ làm quen, thiên về giao diện đồ họa
Khả năng tùy biến	Rất cao, hỗ trợ nhiều môi trường đồ họa khác nhau	Tùy biến hạn chế hơn
Ứng dụng	Nhiều phần mềm miễn phí	Kho ứng dụng lớn nhưng phần lớn mất phí
Bảo mật	Ít bị mã độc, virus nhắm tới nên an toàn hơn	Là mục tiêu phổ biến của mã độc
Tốc độ vá lỗi	Thường nhanh nhờ cộng đồng đông đảo	Mất nhiều thời gian hơn để ra bản vá
Đối tượng dùng	Ít hơn, chủ yếu là dân lập trình, kỹ thuật	Đông đảo, đa phần là người dùng phổ thông

Nhìn vào bảng trên, có thể thấy mỗi bên có thế mạnh riêng. Windows ghi điểm ở sự dễ dùng và độ phổ biến, còn Ubuntu lại tỏa sáng ở khả năng tùy biến, độ bảo mật và mức độ “nhẹ” với phần cứng.

Những ưu điểm khiến Ubuntu được yêu thích

Không kén cấu hình

Đây là một trong những lý do lớn nhất khiến nhiều người tìm đến Ubuntu. Hệ điều hành này không đòi hỏi phần cứng mạnh mẽ, nhờ vậy mà ngay cả những chiếc máy cũ hay cấu hình tầm trung cũng có thể vận hành trơn tru. Nếu bạn đang có một bộ máy đời cũ tưởng chừng đã đến lúc “nghỉ hưu”, việc chuyển sang Ubuntu đôi khi là cách hồi sinh đầy bất ngờ.

Tiết kiệm chi phí phần mềm

Phần lớn ứng dụng trên Ubuntu đều miễn phí và có thể cài đặt dễ dàng từ kho phần mềm. Từ bộ công cụ văn phòng cho đến các tiện ích thường ngày, bạn gần như không phải bận tâm về chi phí bản quyền, một lợi thế đáng kể với sinh viên hay những ai muốn tối ưu ngân sách.

Mức độ kiểm soát sâu

Ubuntu cho phép bạn can thiệp sâu vào cách hệ thống vận hành. Đôi khi điều này đồng nghĩa với việc phải làm quen với dòng lệnh, nhưng đổi lại bạn có toàn quyền điều khiển máy theo ý mình, một điều rất được lòng dân kỹ thuật và lập trình viên. Là hệ điều hành mã nguồn mở, Ubuntu gần như không đặt giới hạn cho khả năng tùy chỉnh.

An tâm hơn về bảo mật

Vì lượng mã độc nhắm vào Ubuntu khá ít, bạn không cần quá lo lắng chuyện cài thêm phần mềm diệt virus như thói quen trên Windows. Đây là điểm cộng giúp nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm khi làm việc.

5. Vậy có nên dùng Ubuntu không?

Ngày càng có nhiều người chọn Ubuntu làm hệ điều hành chính, và kho ứng dụng dành cho nó cũng phong phú hơn trước rất nhiều. Tuy vậy, trước khi quyết định, bạn nên cân nhắc vài điểm sau để tránh hụt hẫng về sau:

Một số phần mềm chưa hỗ trợ Ubuntu

Do Windows có lượng người dùng áp đảo, nhiều nhà phát triển vẫn ưu tiên xây dựng phần mềm cho nền tảng này trước. Vì thế, nếu công việc của bạn phụ thuộc vào những ứng dụng chuyên biệt, hãy kiểm tra xem chúng có chạy được trên Ubuntu hay không rồi mới chuyển sang.

Bạn cần làm quen với dòng lệnh

Khả năng can thiệp sâu là con dao hai lưỡi: để khai thác hết sức mạnh của Ubuntu, đôi lúc bạn sẽ phải thao tác qua cửa sổ dòng lệnh. Với người chịu khó tìm hiểu, đây không phải rào cản lớn; nhưng nếu bạn quen với kiểu “bấm chuột là xong”, sẽ cần một khoảng thời gian đầu để thích nghi.

Chọn cấu hình máy phù hợp để chạy Ubuntu

Một tin vui là bạn không cần đầu tư bộ máy quá “khủng” để trải nghiệm Ubuntu mượt mà. Tuy nhiên, để máy vận hành ổn định lâu dài, đặc biệt nếu bạn dùng cho lập trình, học tập hay công việc văn phòng, việc chọn đúng linh kiện ngay từ đầu vẫn rất quan trọng. Một bộ vi xử lý hợp lý, dung lượng RAM đủ rộng và ổ cứng SSD tốc độ cao sẽ giúp trải nghiệm trở nên dễ chịu hơn nhiều, dù bạn chạy Ubuntu, Windows hay cả hai song song.

Nếu bạn đang phân vân không biết nên lắp đặt cấu hình thế nào cho vừa nhu cầu, vừa hợp túi tiền, đội ngũ Nguyễn Thuận Computer luôn sẵn sàng tư vấn và đồng hành cùng bạn, từ khâu chọn từng linh kiện cho đến build trọn bộ máy phù hợp với mục đích sử dụng. Dù bạn cần một bộ máy gọn nhẹ để học Ubuntu, một dàn PC cho công việc lập trình hay một cấu hình đa năng chạy được nhiều hệ điều hành, bạn đều có thể ghé Nguyễn Thuận Computer để được hỗ trợ tận tâm.

Trên đây là toàn bộ những điều cơ bản về Ubuntu mà bạn nên biết trước khi quyết định trải nghiệm. Hy vọng bài viết đã giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn và dễ dàng đưa ra lựa chọn phù hợp với mình.

Thông tin liên hệ:

• Chi Nhánh HCM: 201 Bông Sao , Phường Bình Đông , TP.HCM (Phường 5, Quận 8 cũ)
• Chi Nhánh Vũng Tàu: 197 Đường 30/4, Phường Rạch Dừa, TP.HCM (TP. Vũng Tàu cũ)
• Website: www.thuancomputer.com
• Hotline: 0937.801.009
• E-mail: cskh@thuancomputer.com