Giá chip nhớ tăng 700% trong 4 năm, ba “ông lớn” Samsung, SK Hynix và Micron bị kiện tập thể

Ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới là Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology vừa bị khởi kiện tập thể tại tòa án liên bang Mỹ, với cáo buộc bắt tay thao túng nguồn cung và đẩy giá bộ nhớ tăng phi mã trong suốt 4 năm qua.

Đơn kiện tố cáo điều gì

Đơn kiện được nộp lên Tòa án Liên bang Khu vực Bắc California vào ngày 25/6, do 17 nguyên đơn đứng tên, bao gồm cả cá nhân lẫn một số doanh nghiệp nhỏ. Vụ việc được giao cho thẩm phán Noel Wise thụ lý. Ba cái tên bị kiện – Samsung, SK Hynix và Micron – hiện đang nắm giữ khoảng 90% thị phần DRAM toàn cầu, gần như chi phối toàn bộ nguồn cung bộ nhớ cho máy tính, điện thoại và nhiều thiết bị điện tử khác.

Cáo buộc trung tâm của vụ kiện là kể từ năm 2022, khi nhu cầu bộ nhớ tiêu dùng chững lại, cả ba công ty đã đồng loạt cắt giảm sản lượng các chuẩn DRAM phổ thông như DDR3 và DDR4, đồng thời chuyển hướng năng lực sản xuất sang dòng bộ nhớ băng thông cao phục vụ các trung tâm dữ liệu và hệ thống trí tuệ nhân tạo. Phía nguyên đơn cho rằng đây không đơn thuần là quyết định kinh doanh độc lập của từng hãng, mà là một hành động phối hợp có chủ đích nhằm tạo ra sự khan hiếm nhân tạo, từ đó đẩy giá bán lên cao. Kết quả, theo đơn kiện, là giá DRAM đã tăng khoảng 700% chỉ trong 4 năm.

Một điểm được nguyên đơn nhấn mạnh là trong một thị trường cạnh tranh thực sự, khi giá tăng mạnh đến vậy, lẽ ra sẽ có ít nhất một nhà sản xuất tận dụng cơ hội mở rộng sản xuất để giành thị phần từ các đối thủ. Nhưng điều đó đã không xảy ra, và đơn kiện xem đây là bằng chứng cho thấy cả ba đã hành động như một khối thống nhất thay vì cạnh tranh độc lập.

Không phải lần đầu dính nghi vấn thao túng giá

Đơn kiện lần này cũng viện dẫn tiền sử của cả ba công ty để củng cố lập luận về một mô hình hành vi phản cạnh tranh mang tính hệ thống. Đầu những năm 2000, Samsung và SK Hynix từng thừa nhận hành vi thông đồng ấn định giá trong một cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ, phải nộp phạt tổng cộng hơn 700 triệu đô la, kèm theo án tù cho một số lãnh đạo cấp cao liên quan. Giai đoạn 2016-2018 cũng từng chứng kiến một đợt tăng giá gây tranh cãi khác, dẫn tới một vụ kiện tập thể tương tự tại Mỹ cùng một cuộc điều tra riêng từ phía Trung Quốc. Như vậy, đây đã là lần thứ ba cả ba công ty cùng bị cáo buộc hành vi tương tự.

Về phía các công ty, hiện Samsung, SK Hynix và Micron đều chưa đưa ra phản hồi chính thức nào trước các cáo buộc mới nhất.

Cơn sốt giá lan khắp ngành công nghệ

Ảnh hưởng từ đợt tăng giá bộ nhớ đã không còn gói gọn trong phạm vi linh kiện máy tính. Apple đã điều chỉnh tăng giá hàng loạt sản phẩm máy tính bảng và máy tính cá nhân. Trong lĩnh vực game, Sony, Microsoft và Valve đều đã tăng giá phần cứng, với lý do được đưa ra khá thống nhất là chi phí linh kiện bộ nhớ leo thang. Ở mảng thiết bị thực tế ảo, Meta cũng đã tăng giá tai nghe của mình. Nhiều hãng điện thoại như OnePlus, Nothing hay Xiaomi cũng lần lượt điều chỉnh giá bán các dòng sản phẩm.

Đáng chú ý, Lenovo – một trong những nhà sản xuất máy tính lớn nhất thế giới – đã lên tiếng cảnh báo rằng mức giá bộ nhớ cao như hiện tại nhiều khả năng sẽ trở thành “trạng thái bình thường mới” của ngành, thay vì chỉ là biến động tạm thời.

Giá bộ nhớ được dự báo còn tiếp tục tăng

Theo dự báo từ hãng phân tích tài chính Jefferies, giá bộ nhớ nhiều khả năng chưa dừng đà tăng trong ngắn hạn:

• Quý III/2026 có thể tăng thêm 40-50% so với hiện tại
• Quý IV/2026 tiếp tục tăng thêm 30-40%
• Sang năm 2027, mức tăng so với cùng kỳ năm trước được dự đoán vào khoảng 40-45%
• Thị trường chỉ được kỳ vọng hạ nhiệt phần nào kể từ năm 2028

Một diễn biến đáng chú ý khác là Micron – một trong ba bị đơn của vụ kiện – vừa đóng cửa hoàn toàn dòng sản phẩm bộ nhớ tiêu dùng quen thuộc của mình để dồn lực cho mảng phục vụ trí tuệ nhân tạo, đồng thời đã ký các hợp đồng cung ứng kéo dài đến tận năm 2030. Diễn biến này cho thấy tình trạng khan hiếm nguồn cung bộ nhớ phổ thông nhiều khả năng sẽ còn kéo dài, chứ chưa sớm có dấu hiệu chấm dứt.

Từ góc độ một đơn vị trực tiếp nhập và báo giá linh kiện mỗi ngày, Nguyễn Thuận Computer cũng ghi nhận rõ những đợt điều chỉnh giá RAM, SSD liên tục trong thời gian gần đây, đúng như xu hướng chung của thị trường thế giới. Đây là điều đáng để những ai đang có kế hoạch build PC hoặc nâng cấp máy lưu tâm, khi biến động này nhiều khả năng chưa dừng lại trong ngắn hạn.

Thông tin liên hệ:

• Chi Nhánh HCM: 201 Bông Sao , Phường Bình Đông , TP.HCM (Phường 5, Quận 8 cũ)
• Chi Nhánh Vũng Tàu: 197 Đường 30/4, Phường Rạch Dừa, TP.HCM (TP. Vũng Tàu cũ)
• Website: www.thuancomputer.com
• Hotline: 0937.801.009
• E-mail: cskh@thuancomputer.com