Luật Trí Tuệ Nhân Tạo 2025: Ảnh Và Video Do AI Tạo Ra Bắt Buộc Phải Gắn Nhãn Từ 1/3/2026

Nguyễn Thuận Computer cập nhật nhanh những điểm quan trọng nhất trong Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 vừa chính thức có hiệu lực – từ quy định gắn nhãn nội dung AI, chính sách ưu đãi doanh nghiệp cho đến trách nhiệm bồi thường khi AI gây thiệt hại.

Việt Nam chính thức có luật riêng cho trí tuệ nhân tạo

Ngày 10/12/2025, Quốc hội Việt Nam thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 và luật chính thức có hiệu lực kể từ ngày 1/3/2026. Đây là bước đi khá sớm so với nhiều quốc gia trong khu vực, cho thấy Việt Nam đang nghiêm túc trong việc vừa thúc đẩy phát triển AI, vừa kiểm soát những rủi ro mà công nghệ này mang lại.

Phạm vi áp dụng của luật rất rộng, bao trùm mọi hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng các hệ thống AI trên lãnh thổ Việt Nam. Không chỉ doanh nghiệp trong nước, mà cả tổ chức và cá nhân nước ngoài có liên quan đến lĩnh vực AI tại Việt Nam cũng nằm trong diện điều chỉnh.

Với những ai đang làm việc trong ngành công nghệ, sáng tạo nội dung hay đơn giản là người dùng thường xuyên tiếp xúc với các công cụ AI, đây là bộ luật cần nắm rõ.

Ảnh và video tạo bởi AI phải gắn nhãn – không còn là khuyến nghị

Một trong những quy định được bàn tán nhiều nhất là Điều 11 về trách nhiệm minh bạch. Nội dung cốt lõi khá đơn giản: nếu bạn cung cấp dịch vụ AI, bạn phải có cơ chế để người dùng biết rằng họ đang tương tác với hệ thống trí tuệ nhân tạo chứ không phải con người.

Cụ thể hơn, tại khoản 4 Điều 11, luật yêu cầu bất kỳ âm thanh, hình ảnh hay video nào được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI – đặc biệt là loại mô phỏng ngoại hình, giọng nói người thật hoặc tái hiện sự kiện có thật – đều phải được gắn nhãn nhận diện rõ ràng. Mục đích là giúp người xem phân biệt được đâu là nội dung thật, đâu là sản phẩm do máy tạo ra, từ đó giảm thiểu tình trạng tin giả và deepfake đang ngày càng tràn lan.

Đối với các tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sáng tạo, việc gắn nhãn sẽ được thực hiện theo phương thức linh hoạt hơn để không làm ảnh hưởng đến trải nghiệm thưởng thức của khán giả. Đây là điểm khá hợp lý, vì không ai muốn đang xem phim lại bị dòng chữ “nội dung AI” che mất cảnh đẹp.

Không chỉ siết chặt – luật còn mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp AI

Nhiều người khi nghe đến “luật mới” thường nghĩ ngay đến cấm đoán và hạn chế. Nhưng thực tế, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 dành một phần đáng kể cho các chính sách hỗ trợ và ưu đãi.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI sẽ được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo quy định pháp luật về khoa học công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư. Nói nôm na, nếu bạn mở công ty làm AI tại Việt Nam, bạn sẽ được tạo điều kiện tiếp cận hạ tầng tính toán, nguồn dữ liệu lớn và các môi trường thử nghiệm mà bình thường rất khó có được.

Đáng chú ý hơn, luật còn giới thiệu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, hay còn gọi là sandbox. Cơ chế này cho phép miễn giảm một số nghĩa vụ trong phạm vi nhất định, giúp các startup và nhóm nghiên cứu có không gian để thử nghiệm ý tưởng mới mà không lo vướng quá nhiều thủ tục ngay từ đầu. Tất nhiên, mọi thứ vẫn nằm trong khuôn khổ quản lý rủi ro, chứ không phải muốn làm gì thì làm.

Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia

Để có nguồn lực tài chính lâu dài cho ngành AI, luật quy định thành lập Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia. Đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động phi lợi nhuận và do Chính phủ thành lập nhằm huy động, điều phối và phân bổ vốn.

Điểm đặc biệt là quỹ này được thiết kế để chấp nhận rủi ro – nghĩa là không phải dự án nào cũng cần cam kết lãi ngay mới được rót vốn. Đây là tư duy khá cởi mở, phù hợp với đặc thù của nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo vốn luôn đi kèm tỷ lệ thất bại nhất định.

Nguồn tiền từ quỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào phát triển hạ tầng tính toán, các dự án nghiên cứu, hỗ trợ doanh nghiệp và thu hút nhân tài. Theo Điều 25, các doanh nghiệp và nhóm nghiên cứu có dự án khả thi còn được hỗ trợ tiếp cận dữ liệu dùng chung, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số, cùng dịch vụ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu.

AI gây thiệt hại thì ai chịu trách nhiệm?

Đây có lẽ là phần mà nhiều người quan tâm nhất. Điều 29 của luật quy định khá rõ: tổ chức hoặc cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, đồng thời phải bồi thường thiệt hại theo pháp luật dân sự.

Đáng lưu ý, ngay cả khi hệ thống AI rủi ro cao đã được quản lý và vận hành đúng quy định mà vẫn gây ra thiệt hại, bên triển khai vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường cho người bị ảnh hưởng trước. Sau đó, bên triển khai có quyền yêu cầu hoàn trả từ nhà cung cấp hoặc nhà phát triển nếu có thỏa thuận liên quan.

Trường hợp hệ thống AI bị bên thứ ba xâm nhập hoặc can thiệp trái phép thì sao? Bên thứ ba đó sẽ chịu trách nhiệm bồi thường. Tuy nhiên, nếu bên triển khai hoặc nhà cung cấp có lỗi trong việc để hệ thống bị xâm nhập – ví dụ như bảo mật kém, không cập nhật bản vá – thì họ cũng phải liên đới bồi thường. Quy định này khá hợp lý vì nó buộc tất cả các bên phải có trách nhiệm, không ai được đổ lỗi hoàn toàn cho người khác.

Góc nhìn từ Nguyễn Thuận Computer

Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 ra đời đúng thời điểm mà AI đang len lỏi vào gần như mọi ngóc ngách của cuộc sống – từ chatbot hỗ trợ khách hàng, phần mềm chỉnh ảnh tự động cho đến các công cụ tạo video bằng AI. Việc có khung pháp lý rõ ràng là điều cần thiết, không chỉ để bảo vệ người dùng mà còn tạo nền tảng để ngành công nghệ Việt Nam phát triển bài bản hơn.

Nguyễn Thuận Computer sẽ tiếp tục cập nhật những thông tin công nghệ mới nhất để anh em luôn nắm bắt kịp thời. Nếu bạn cần tư vấn về linh kiện máy tính, build PC hay bất kỳ giải pháp công nghệ nào, đừng ngại liên hệ với chúng tôi.

Thông tin liên hệ:

• Chi Nhánh HCM: 201 Bông Sao , Phường Bình Đông , TP.HCM (Phường 5, Quận 8 cũ)
• Chi Nhánh Vũng Tàu: 197 Đường 30/4, Phường Rạch Dừa, TP.HCM (TP. Vũng Tàu cũ)
• Website: www.thuancomputer.com
• Hotline: 0937.801.009
• E-mail: cskh@thuancomputer.com